Oznaki zużycia odzieży ochronnej - kiedy należy ją wymienić?

Obowiązek zapewnienia pracownikom odpowiedniej odzieży ochronnej zabezpieczającej ich przed działaniem szkodliwych czynników występujących w miejscu pracy został nałożony na pracodawców przez Kodeks Pracy, a zasady jej przyznawania zostały precyzyjnie określone w art. 237 tego też kodeksu. Zgodnie z jego założeniami to pracodawca ustala rodzaje odzieży ochronnej których stosowanie na określonych stanowiskach pracy jest niezbędne, kierując się oczywiście obowiązującymi przepisami BHP, normami specyficznymi dla konkretnej branży oraz wytycznymi ustalonymi we współpracy z przedstawicielem pracowników w zakresie BHP. Czy przepisy określają jednak kiedy odzież taka powinna zostać wymieniona i co należy rozumieć przez jej zużycie?

Kiedy pracodawca zapewnia odzież ochronną dla pracowników?

Zgodnie z zapisem art. 237(6). §1. „Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami.” Sporządzony w porozumieniu z pracownikami i specjalistami z zakresu BHP regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy dla danego stanowiska powinien precyzyjnie określać jaki rodzaj odzieży ochronnej ma być na nim stosowany i w jaki sposób ma się to odbywać, jednocześnie wskazując na możliwość odsunięcia pracownika od stanowiska w momencie nie stosowania się przez niego do konieczności wykorzystywania odpowiedniej odzieży ochronnej i środków ochrony indywidualnej.

We wspomnianym regulaminie powinny znaleźć się nie tylko informacje dotyczące konkretnej odzieży przypisanej do danego stanowiska i pracownika, ale też odnośnie przewidywanych okresów jej użytkowania. Informacja odnośnie tych ostatnich powinna być zawarta w regulaminie pracy, a jeśli go nie ma, w stosownym zarządzeniu pracodawcy podanym do wiadomości pracowników. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której pracownik świadomy uszkodzenia odzieży ochronnej i wynikającego z tego zagrożenia kontynuuję pracę na danym stanowisku bez otrzymania nowej lub naprawionej i zdatnej do użytku odzieży zastępczej.

Oznaki zużycia odzieży ochronnej

Jednym z niewielu zapisów pojawiających się w Kodeksie Pracy odnośnie zużycia odzieży ochronnej jest Art. 237(10). §1 informujący o tym, że „pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, które w wyniku stosowania w procesie pracy uległy skażeniu środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi, były przechowywane wyłącznie w miejscu przez niego wyznaczonym.”. Nie jest to więc bezpośrednie określenie terminu przydatności i okresu użytkowania odzieży ochronnej, ale obrazuje w pewien sposób prawne podejście do kwestii zużycia tego typu środków ochrony indywidualnej. W praktyce więc choć nie ma przepisu ściśle regulującego terminy użytkowania odzieży ochronnej, zgodnie z prawem powinien być on ustalony na podstawie terminów przydatności podawanych przez producentów odzieży oraz audytu stanowisk pracy określającego tempo zużywania się odzieży na danym stanowisku.

Kiedy należy wymienić odzież ochronną?

Podobnie jak w przypadku rodzajów stosowanej na danym stanowisku odzieży ochronnej, to pracodawca w porozumieniu z pracownikami ustala przewidywane okresy używalności poszczególnych środków ochrony indywidualnej. Art. 237(8). §1 mówi: „Pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie na określonych stanowiskach jest niezbędne w związku z art. 237(6)§ 1 i art. 237(7)§ 1, oraz przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego.” Przepisy prawa nie określają konkretnych okresów używalności odzieży ochronnej, choć jednoznacznie podkreślają że należy ustalać je w oparciu o charakterystykę pracy na danym stanowisku, tempo zużywania się odzieży oraz wytyczone przez producentów terminy jej przydatności. Co więcej, odzież i obuwie powinny być wymieniane zgodnie z ustalonym w regulaminie zakładu pracy harmonogramem nawet jeżeli nie uległy zużyciu, przy czym należy pamiętać że widoczne oznaki zużycia mogą termin ten znacząco przyspieszyć.

Środki ochrony indywidualnej, a także odzież i obuwie robocze nie mogą być używane przez pracowników dłużej niż do czasu, kiedy możliwa jest ich naprawa pozwalająca zachować cechy ochronne i użytkowe. Zgodnie z Art. 237(9) §2: „Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne i użytkowe, oraz zapewnić odpowiednio ich pranie, konserwację, naprawę, odpylanie i odkażanie.” W praktyce oznacza to, że odzież ochronna powinna być poddawana regularnej konserwacji i naprawom do czasu, kiedy dalsze naprawy nie będą gwarantowały już przywrócenia odzieży właściwych im cech ochronnych i użytkowych na danym stanowisku. Jeśli więc w fartuchu ochronnym będą pojawiały się przetarcia obniżające jego właściwości ochronne i ich naprawa nie będzie możliwa, fartuch taki należy wymienić (nawet po jednorazowym użytkowaniu, jeśli oczywiście wystąpi taka konieczność).

Zobacz podobne wpisy na blogu

Ostatnio oglądane