Obowiazki pracownika w zakresie BHP

Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom odpowiednie warunki pracy przystosowane do obowiązujących przepisów BHP i gwarantujące pełne bezpieczeństwo podczas właściwego wykonywania zadań na stanowisku pracy. Kodeks pracy określa jednak nie tylko obowiązki pracodawcy, ale i pracownika, który zgodnie z przepisami jest zobowiązany do przestrzegania ustalonych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Jakie są obowiązki pracownika w zakresie BHP?

Prawa i obowiązki pracowników w zakresie BHP

Każdy pracownik ma prawo oczekiwać, że pracodawca zapewni mu bezpieczne i higieniczne stanowisko pracy oraz szkolenie informujące o zasadach pracy na danym stanowisku. Jednocześnie jednak nie sam pracodawca odpowiada za bezpieczeństwo pracowników – zgodnie z Kodeksem pracy, „Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracownika.” i to właśnie stosowanie się do obowiązujących przepisów BHP ma bezpośredni wpływ na ostateczne bezpieczeństwo pracy.

Zgodnie z przytoczonym fragmentem Kodeksu pracy, każda próba łamania bądź celowego niestosowania się do przepisów BHP jest uznawana za łamanie podstawowego obowiązku pracownika i jako taka może polegać upomnieniom lub karom ze strony pracodawcy. Istnieją przypadki, w których naruszenie przez pracownika zasad BHP jest na tyle poważne, że pracodawca ma prawo wypowiedzieć umowę o pracę w trybie dyscyplinarnym. Co jednak szczegółowo wiąże się z obowiązkami pracownika względem przepisów BHP?

Jak stosować się do przepisów BHP jako pracownik?

Artykuł 211 Kodeksu pracy zawiera szczegółowy katalog obowiązków pracownika w zakresie BHP, określając konkretne czynności obowiązkowe dla zagwarantowania pełnego bezpieczeństwa i higieny pracy na danym stanowisku pracy. Zgodnie z nim, pracownik jest zobowiązany w szczególności:

  • Poznać przepisy i obowiązujące w zakładzie zasady bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez udział w szkoleniach i instruktażach z zakresu BHP oraz udział w wymaganych egzaminach sprawdzających. Pracownik powinien nie tylko przyswoić wiedzę przekazywaną podczas szkoleń poprzez uczestnictwo w nich, ale też umiejętnie przekładać zdobytą wiedzę na praktykę i w razie zagrożenia wiedzieć, jak należy się zachować. Co więcej, pracownik ma też obowiązek uczestniczenia w zaleconych przez zakład pracy badaniach lekarskich i stosowania się do zaleceń lekarza.
  • Wykonywać swoją pracę w sposób zgodny z przepisami i BHP, a więc nie odmawiać stosowania środków ochronnych czy wykonywania konkretnych zadań zgodnie z założeniami regulaminu stanowiska pracy. Pracownik nie ma prawa odmawiać stosowania się do zakładowego BHP czy kwestionować jego poszczególnych zapisów.
  • Dbać o własne stanowisko pracy zgodnie z obowiązującym regulaminem BHP, a więc nie tylko dopilnować zachowania czystości i ładu na stanowisku pracy, ale też regularnie kontrolować czystość i sprawność obsługiwanych maszyn. Pracownik powinien zdawać sobie sprawę z tego jak jego działania wpływają na bezpieczeństwo jego współpracowników i całego zakładu, a więc nie narażać ich na ryzyko poprzez nie oznaczanie niebezpiecznych substancji czy stwarzanie bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia. Pracownik musi też dbać o powierzone mu mienie – jeśli pracodawca udowodni, że ich uszkodzenie było kwestią zaniedbań leżących w obowiązku pracownika, ma prawo wyciągnąć z tego tytułu konsekwencje służbowe.

Bardzo ważny element obowiązków pracownika wobec zakładowego BHP stanowią kwestie związane ze znajomością obowiązujących zasad i przestrzeganiem ich. Jednocześnie, jedną z najczęściej naruszanych przez pracowników zasad jest obowiązek stosowania środków ochrony zbiorowej i indywidualnej. Obowiązkiem pracownika jest nie tylko stosowanie przydzielonych mu przez pracodawcę środków ochrony indywidualnej, odzieży oraz obuwia roboczego, ale też stosowanie ich zgodnie z przeznaczeniem i tak, jak przewidziano to w zakładowym regulaminie.

Ostatnią grupą obowiązków pracownika względem BHP są obowiązki związane bezpośrednio z zagrożeniem zdrowia lub życia pracowników i wypadkami przy pracy. Pracownik ma obowiązek zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku lub dostrzeżeniu każdej nieprawidłowości mogącej stanowić zagrożenie zdrowia lub życia. Ponadto obowiązkiem pracownika jest też współdziałanie z pracodawcą w zakresie doskonalenia zakładowego regulaminu BHP i poprawy ogólnego bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie.

Zasady BHP obowiązujące w zakładzie pracy i wdrożone obowiązkowo przez pracodawcę mają zagwarantować wszystkim bezpieczne i higieniczne warunki pracy, które nie będą stanowiły zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników oraz osób przebywających w zakładzie. Ich przestrzeganie, będące jednym z najważniejszych obowiązków pracowników to klucz do zagwarantowania pełnego bezpieczeństwa w zakładzie i z tego też powodu pracownik nie może się z obowiązku ich przestrzegania zwolnić, nawet jeśli poszczególne zasady są dla niego uciążliwe.

Pracodawca może zastosować przewidziane w kodeksie pracy kary, takie jak nagany, upomnienia czy nawet dyscyplinarne rozwiązanie umowy o pracę w stosunku do pracownika nieprzestrzegającego podstawowych zasad BHP.



Zobacz podobne wpisy na blogu

Ostatnio oglądane